Triển khai thực hiện Hiến pháp 2013: Hạn chế quyền con người phải theo quy định của luật Reviewed by Momizat on . Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam đã quy định khá cụ thể, chi tiết về quyền con người, đồng thời quy định rõ nguyên tắc hạn chế quyền con người. Theo đó, việc hạn Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam đã quy định khá cụ thể, chi tiết về quyền con người, đồng thời quy định rõ nguyên tắc hạn chế quyền con người. Theo đó, việc hạn Rating: 0
Trang chủ » Mẫu mực hiếu thảo » Triển khai thực hiện Hiến pháp 2013: Hạn chế quyền con người phải theo quy định của luật

Triển khai thực hiện Hiến pháp 2013: Hạn chế quyền con người phải theo quy định của luật

Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam đã quy định khá cụ thể, chi tiết về quyền con người, đồng thời quy định rõ nguyên tắc hạn chế quyền con người. Theo đó, việc hạn chế quyền con người, quyền công dân không thể tùy tiện, mà phải theo quy định của luật…

 Nguyên tắc hạn chế quyền con người

Khoản 2 – Điều 14 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam quy định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lí do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”. Như vậy, một nguyên tắc hạn chế quyền con người, quyền công dân đã được Hiến định là “quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật”.

Theo quy định tại khoản 2, Điều 11 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008, “Luật của Quốc hội quy định các vấn đề cơ bản thuộc lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, tài chính, tiền tệ, ngân sách, thuế, dân tộc, tôn giáo, văn hoá, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, môi trường, đối ngoại, tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, chế độ công vụ, cán bộ, công chức, quyền và nghĩa vụ của công dân”. Chiểu theo quy định này và nguyên tắc nêu trên, chỉ Quốc hội mới được quyền quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân thông qua các văn bản luật. Các văn bản dưới luật sẽ không được phép quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân, mà chỉ được phép quy định cụ thể hóa, chi tiết hóa để hướng dẫn thực hiện.

Khoản 2, Điều 2 Luật Báo chí quy định: “Không ai được lạm dụng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân”. Điều 88 – Bộ luật Hình sự quy định về tội tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam. Đây là những quy định hạn chế quyền con người phù hợp với nguyên tắc Hiến định.

Nguyên tắc “quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật” được thiết lập nhằm đề phòng sự tùy tiện trong việc hạn chế quyền con người, quyền công dân. Đây là nguyên tắc để quyền con người, quyền công dân được tôn trọng và thực thi tại Việt Nam. Ngay cả Quốc hội cũng không được phép tùy tiện ra luật hạn chế quyền con người, quyền công dân, mà Quốc hội chỉ được phép làm điều này “trong trường hợp cần thiết vì lí do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”.

Họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về Công bố Hiến pháp (sửa đổi) năm 2013. Ảnh Mai Phương

Họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về Công bố Hiến pháp (sửa đổi) năm 2013. Ảnh Mai Phương

Phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế

Quy định nguyên tắc hạn chế quyền con người trong Hiến pháp hoàn toàn phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế.

Trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966 mà Việt Nam là thành viên có rất nhiều quy định hạn chế quyền con người. Khoản 1, Điều 9 quy định: “…Không ai có thể bị tước đoạt tự do thân thể ngoại trừ những trường hợp và theo những thủ tục luật định”. Khoản 3, Điều 12 quy định, những quyền tự do cư trú, tự do đi lại, tự do lựa chọn nơi cư trú “không thể bị giới hạn, ngoại trừ những trường hợp luật định vì nhu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khoẻ công cộng, đạo lí, hay những quyền tự do của người khác, và nếu không trái với những quyền tự do khác được thừa nhận trong Công ước này”. Khoản 1, Điều 14 quy định: “…Báo chí và công chúng có thể không được tham dự một phần hay toàn thể phiên xử, vì nhu cầu đạo lí, trật tự công cộng hay an ninh quốc gia trong một xã hội dân chủ, hay để bảo vệ đời sống riêng tư của các đương sự tranh tụng, hay trong những trường hợp thật cần thiết, khi toà án quyết định rằng xét xử công khai sẽ làm thiệt hại quyền lợi của công lí”. Khoản 3, Điều 18 quy định: “Quyền tự do biểu thị tôn giáo hay tín ngưỡng chỉ có thể bị giới hạn theo pháp luật, vì nhu cầu bảo vệ an toàn công cộng, trật tự công cộng, sức khỏe công cộng, đạo lí hay những quyền tự do căn bản của người khác”. Khoản 3 – Điều 19 quy định: Quyền tự do phát biểu quan điểm chỉ có thể bị giới hạn bởi pháp luật vì nhu cầu tôn trọng những quyền tự do và thanh danh của người khác, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khỏe công cộng hay đạo lí. Điều 20 quy định: Mọi hình thức tuyên truyền, cổ vũ chiến tranh phải bị luật pháp cấm chỉ; mọi hình thức gieo rắc căm hờn, xúi giục kì thị, hiềm khích, kích thích bạo động giữa các quốc gia, các chủng tộc hay các tôn giáo phải bị luật pháp cấm chỉ. Điều 21 quy định: Việc hành xử quyền hội họp chỉ có thể bị giới hạn bởi pháp luật, vì các nhu cầu cần thiết trong một xã hội dân chủ để bảo vệ an ninh quốc gia, an toàn công cộng, trật tự công cộng, sức khỏe công cộng, đạo lí, hay những quyền tự do của người khác. Khoản 2, Điều 22 quy định: Việc hành xử quyền tự do lập hội chỉ có thể bị giới hạn bởi pháp luật, vì các nhu cầu cần thiết trong một xã hội dân chủ để bảo vệ an ninh quốc gia, an toàn công cộng, trật tự công cộng, sức khỏe công cộng, đạo lí, hay những quyền tự do của người khác.

Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966, Việt Nam đã là thành viên của Công ước này, cũng dành hẳn Điều 4 quy định: “Các quốc gia thành viên thừa nhận rằng, trong khi ấn định các quyền mà mỗi cá nhân được hưởng phù hợp với các quy định của Công ước này, mỗi quốc gia chỉ có thể đặt ra những hạn chế bằng các quy định pháp luật trong chừng mực những hạn chế ấy không trái với bản chất của các quyền nói trên và hoàn toàn vì mục đích thúc đẩy phúc lợi chung trong một xã hội dân chủ”.

Những quy định về hạn chế quyền con người nêu trên cũng được áp dụng ở các quốc gia khác trên thế giới. Ngay ở Mỹ, các quy định về hạn chế quyền con người cũng được áp dụng rất nhiều. Ví dụ: Ét-uốt Snâu-đân do tiết lộ nhiều thông tin bí mật nên bị Mỹ ráo riết truy lùng, hay vụ biểu tình “Chiếm lấy phố Wall” đã bị cảnh sát Mỹ dùng vũ lực giải tán và khoảng 700 người tham gia biểu tình đã bị cảnh sát bắt giữ.

 Chiến Thắng

Gửi ý kiến đóng góp

Lên đầu