Việc “bắt” và “trị” đúng bệnh cho những “quả đấm thép” góp phần rất quan trọng để thực hiện quá trình tái cấu trúc tổng thể nền kinh tế. Phóng viên Báo Người cao tuổi phỏng vấn ông Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Bộ Tài chính…

PV: - Năm 2013, năm bản lề cho kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, cũng là năm quan trọng trong quá trình tái cấu trúc nền kinh tế. Xin Bộ trưởng cho biết, việc thực hiện tái cơ cấu Doanh nghiệp Nhà nước, nhất là đối với các Tập đoàn, Tổng Công ty được triển khai thế nào?

Bộ trưởng Vương Đình Huệ: - Hội nghị TW 3 Khóa XI của Đảng xác định: Tái cơ cấu DNNN mà trọng tâm là các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước là một trong ba nhiệm vụ cấp bách trong quá trình tái cấu trúc tổng thể nền kinh tế nước ta. Đây là yêu cầu tất yếu, phù hợp với tiến trình chuyển đổi từ phát triển kinh tế theo chiều rộng sang chiều sâu để DNNN thực sự khẳng định vai trò then chốt của khu vực kinh tế nhà nước, là quá trình tiếp tục của đối mới.

Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Đề án “Tái cơ cấu DNNN, trọng tâm là Tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty

Bộ trưởng Vương Đình Huệ

Nhà nước giai đoạn 2011 - 2015” trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 17/7/2012. Đề án đề ra những nhiệm vụ cụ thể, đầu tiên là phân loại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hiện có theo ba nhóm: DNNN nắm giữ 100% vốn điều lệ; doanh nghiệp cổ phần hóa mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ và nhóm các DNNN thua lỗ kéo dài, không có khả năng khắc phục. Với mỗi nhóm doanh nghiệp, đề án đưa ra quyết sách cụ thể. Các DNNN sẽ phải thực hiện theo nguyên tắc thị trường việc thoái vốn nhà nước đã đầu tư vào ngành không phải kinh doanh chính hoặc không trực tiếp liên quan với ngành kinh doanh chính và hoàn thành trước 31/12/2015.

Vấn đề quan trọng đặt ra hiện nay là cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN nhằm tạo sự nhất trí trong toàn hệ thống chính trị để có hành động quyết liệt, cụ thể trong thực hiện. Trong đó, giải pháp cơ bản, quan trọng là phải đẩy mạnh tái cơ cấu DNNN với trọng tâm là tái cơ cấu các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 17/7/2012. Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương cần tập trung chỉ đạo Tập đoàn, Tổng Công ty thực hiện hoàn tất việc xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trong năm 2012 đề án tái cơ cấu của từng Tập đoàn, Tổng Công ty với các giải pháp cụ thể liên quan đến hoạt động sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa; giải pháp thoái vốn đầu tư ngoài ngành, cơ cấu lại nợ, đổi mới nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, nguồn nhân lực...

PV: - Trong bối cảnh nền kinh tế gặp rất nhiều khó khăn thì việc thực hiện các giải pháp giãn, giảm, miễn thuế sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội... Xin Bộ trưởng cho biết rõ hơn về vấn đề này?

Bộ trưởng Vương Đình Huệ: - Năm 2012, nền kinh tế nước ta phải đối mặt với nhiều thách thức do tác động không thuận từ bên ngoài và những yếu kém nội tại. Tăng trưởng kinh tế cả năm thấp nhiều so với dự báo và mục tiêu kế hoạch đề ra đầu năm; sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn; sức mua thị trường giảm, tồn kho tăng lớn, thị trường bất động sản trầm lắng, nợ xấu tăng và đặc biệt áp lực lạm phát những tháng đầu năm còn lớn… Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp mà còn tác động xấu đến đời sống của nhân dân, đặc biệt là NCT.

Để chủ động ứng phó, Bộ Tài chính tham mưu với Chính phủ, Quốc hội ban hành các Nghị quyết số 13/NQ-CP ngày 10/5/2012 của Chính phủ, Nghị quyết số 29/2012/QH13 ngày 21/6/2012 của Quốc hội; Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 3/01/2012 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu... góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh gắn với hỗ trợ phát triển thị trường.

Việc điều hành chính sách tài chính, ngân sách trong năm bám sát định hướng của Đảng và Nhà nước, góp phần thực hiện thành công mục tiêu tổng quát là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng hợp lí, bảo đảm an sinh xã hội. Mỗi giải pháp, mỗi chính sách đều được Chính phủ, Bộ Tài chính tính toán, lựa chọn phù hợp với tình hình, điều kiện thực tế với bước đi thích hợp trên cơ sở lường trước những khó khăn để vừa hỗ trợ cho nền kinh tế, vừa bảo đảm cân đối ngân sách.

Các giải pháp về thuế, phí hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, ổn định sản xuất; đồng thời thể hiện sự quan tâm, chia sẻ của Nhà nước với doanh nghiệp, giúp giảm bớt gánh nặng về vốn, về chi phí để tiếp tục duy trì và phát triển, tạo việc làm cho người lao động, khích lệ tinh thần và tạo niềm tin cho doanh nghiệp. Qua đó, tạo sự đồng thuận trong việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời có tác động lan tỏa lớn đến các mặt của đời sống kinh tế - xã hội.

PV: - Được biết, Chính phủ tiếp tục tập trung nhiều giải pháp hỗ trợ thị trường, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong năm 2013. Cụ thể những giải pháp đó là gì, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Vương Đình Huệ: - Dự báo năm 2013, nền kinh tế tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, Bộ Tài chính tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP về những giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2013, trong đó, nêu rõ trong năm 2013 tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ, triệt để tiết kiệm. Đặc biệt, theo đề xuất của Bộ Tài chính, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường và giải quyết nợ xấu, bao gồm nhiều nội dung quan trọng nhằm giải quyết hàng tồn kho, thúc đẩy sản xuất kinh doanh; các giải pháp gỡ khó thị trường bất động sản. Riêng đối với giải pháp hỗ trợ về thuế, nhằm giảm chi phí sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hạ giá thành và tiêu thụ sản phẩm, Nghị quyết quy định rất cụ thể, chi tiết như: Gia hạn 6 tháng thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, chế biến: Nông sản, lâm sản, thủy sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử..; hoàn lại tiền thuế bảo vệ môi trường đã nộp từ ngày 1/1/2012 đến hết ngày 14/11/2012 đối với túi ni-lông làm bao bì đóng gói sẵn sản phẩm; giảm 50% tiền thuê đất năm 2013, năm 2014 đối với các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước cho thuê đất mà số tiền thuê đất phải nộp theo quy định tại Nghị định số 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ tăng quá hai lần so với mức nộp năm 2010; không ban hành chính sách thực hiện việc thu phí hạn chế phương tiện giao thông cá nhân đường bộ theo đầu phương tiện; giảm lệ phí trước bạ đối với xe ô-tô chở người dưới 10 chỗ ngồi theo hướng: Đối với ô-tô đăng kí lần đầu: Mức thu chung là 10%, các địa phương được điều chỉnh tăng không quá 50% mức quy định chung; đối với ô-tô đăng kí lần 2 trở đi: Mức thu chung là 2% và thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Bên cạnh các giải pháp về thuế, các giải pháp về tài chính khác cũng được Bộ Tài chính đề xuất để có tác động cộng hưởng, phát huy hiệu quả của từng chính sách và hiệu quả tổng thể của cả nhóm giải pháp, đó là đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả hoạt động đầu tư công, công tác sử dụng nguồn vốn ODA; tăng cường thu hút đầu tư FDI; tập trung phát triển thị trường trái phiếu trong nước; tái cơ cấu thị trường chứng khoán; đổi mới cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập; quản lí chặt chẽ thị trường giá cả…

Với nhiều giải pháp được ban hành sớm ngay từ đầu năm 2013, chắc chắn sẽ tác động tích cực đến kinh tế vĩ mô, góp phần bảo đảm tăng trưởng trong năm theo đúng Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã đề ra.

PV: - Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Phạm Nguyễn (Thực hiện)