Từ “loay hoay” đến “bó tay”

Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu khi kết thúc nhiệm kì công tác vẫn chưa thực hiện được lời hứa sẽ không để hiện tượng bệnh nhân nằm ghép giường. Tân Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến vẫn “rất đau lòng” khi chứng kiến cảnh bệnh nhân nằm ghép giường, nằm bất kì chỗ nào có thể nằm… miễn là trong BV.

Tính đến ngày 31-12- 2010, cả nước có 1.148 BV với 191.020 giường bệnh. Số lượng bệnh nhân khám và điều trị ngoại trú hằng năm hơn 120.000 lượt, điều trị nội trú là hơn 10 triệu lượt. BV phải thực hiện hàng chục triệu thủ thuật và khoảng hai triệu ca phẫu thuật phức tạp mỗi năm. Do đó, tình trạng quá tải xảy ra ở tất cả các BV lớn, đặc biệt là các BV chuyên khoa. Tại Bệnh viện K Hà Nội, Khoa Tia xạ tổng hợp quá tải 365%; Khoa Ngoại phụ quá tải 364%; Khoa Tia xạ đầu cổ quá tải 318%… Đây là BV có tỉ lệ quá tải cao nhất cả nước. Tiếp đến là các BV Bạch Mai, BV Chợ Rẫy, BV Trung ương Huế, BV Việt - Đức, BV Nhi Trung ương, BV Phụ sản Trung ương… Các bệnh viện này đều có tỉ lệ quá tải từ 122 - 210%.

Những con số trên lí giải vì sao mỗi lượt thăm khám không quá 5 phút/ bệnh nhân tại BV Nhi Trung ương. Trung bình mỗi ngày, khoa Khám bệnh của BV Nhi Trung ương tiếp nhận từ 800-1.000 trẻ đến khám. Những ngày sau Tết, số trẻ em đến khám và nhập viện do viêm đường hô hấp tăng cao, khoảng trên dưới 1.000 trẻ tương đương số lượng thời kì cao nhất.

Hai bệnh nhân nằm chung một giường.

Bà Nguyễn Phạm Ý Nhi, Giám đốc BV Xanh Pôn cho biết: Mỗi ngày bệnh viện có khoảng 1.700 - 2.000 trường hợp tới khám, điều trị trong khi viện chỉ có 500 giường, nên khó tránh việc, bệnh nhân nằm hành lang.

Bệnh viện Bạch Mai, một trong những bệnh viện lớn nhất cả nước luôn trong tình trạng quá tải trầm trọng. Hành lang được bệnh nhân và người nhà “trưng dụng” nghỉ ngơi, chuyện trò và lấy không khí để… thở. TS-BS Viên Văn Đoan, Trưởng khoa Khám bệnh, cho biết, trong những ngày qua, BV tiếp nhận khoảng 1.500 bệnh nhân tới khám/ngày. Tiên lượng trước tình hình, BV đã chuẩn bị đầy đủ về nhân lực nhưng số lượng bệnh nhân tăng nên vẫn xảy ra cảnh chờ đợi, chầu chực chờ khám và làm các xét nghiệm.

Tại Khoa Hồi sức Cấp cứu BV Bệnh nhiệt đới Trung ương, mới đầu năm mà hơn 40 giường bệnh của khoa đã chật kín bệnh nhân, trong khi số bệnh nhân từ các nơi vẫn tiếp tục được chuyển về. Phần lớn đều là những ca rất nặng, bị viêm màng não, uốn ván, viêm phổi, nhiễm trùng huyết… Năm nay, thời tiết rét đậm kéo dài suốt từ ngày mồng Một Tết nên các bệnh viện lớn như Lão khoa, Bệnh viện Hữu nghị Việt - Xô, Bệnh viện E tiếp nhận nhiều người cao tuổi bị chứng đột quỵ, tim mạch, huyết áp cao.

Tại BV Phụ sản Trung ương, BV Phụ sản Hà Nội không chỉ khu khám bệnh rất đông thai phụ đến đặt lịch khám mà ngay tại Khoa Sản đã phải xếp thêm giường cho sản phụ dọc hành lang. Các phòng đều có 2-4 sản phụ/giường chờ sinh. Bác sĩ Trần Quốc Việt, Phó Giám đốc BV Phụ sản Trung ương, cho biết: Mỗi ngày đón 60 - 70 trẻ chào đời. Mặc dù BV đã có nhiều giải pháp giảm tải nhưng vẫn chỉ là biện pháp tình thế. Năm 2011, BV tiếp nhận 21.000 ca sinh thường và sinh cấp cứu nhưng năm Nhâm Thìn được dự báo tình trạng quá tải sẽ còn trầm trọng hơn do tâm lí “săn rồng vàng”.

Giải bài toán “quá tải”

Thành phố Hà Nội đề xuất di chuyển 24 cơ sở y tế của Trung ương ra khỏi nội đô trong 10 năm tới. Tuy nhiên, đã xảy ra tình trạng nếu cơ sở 2 không bảo đảm chất lượng như cơ sở 1 thì dù xây khang trang cũng chẳng người dân nào đến khám. Ông Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lí Dược nói: “Việc quá tải tập trung chủ yếu ở các BV chuyên khoa giỏi, BV có thương hiệu. Vậy nên, nếu xây dựng thêm nhiều BV thì phải đạt tiêu chuẩn, bác sĩ trình độ giỏi, phương tiện máy móc hiện đại...”.

Theo đại diện Sở Y tế Hà Nội, cải cách tiền lương, bảo đảm thu nhập của bác sĩ, cùng với xây dựng mới nhiều BV chất lượng, thu hút người dân tới khám thì mới “chia sẻ” được cho các BV tuyến trên.

“Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với TP Hà Nội để thực hiện chủ trương di dời các BV, trước mắt là các viện điều trị bệnh truyền nhiễm ra khỏi nội đô và chuyển những BV ở nơi đông dân cư đến khu vực thích hợp. Các BV tuyến Trung ương đang bị quá tải cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa với thành phố để xây dựng BV cơ sở 2 bảo đảm đạt tiêu chuẩn chất lượng để thu hút người dân đến khám, có vậy mới thực sự giảm tải”, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh.

Để tăng cường đầu tư phát triển mạng lưới y tế, trong năm 2012, ngành y tế đẩy mạnh công tác xã hội hóa, thực hiện chuyển 1-2 BV tự chủ một phần sang tự chủ toàn phần; xây mới và sớm đưa vào hoạt động từ 2-5 BV tư nhân; tổ chức kiểm tra, giám sát các đề án xã hội hóa y tế đang hoạt động tại các đơn vị y tế công lập, hoàn thiện đề án đầu tư nâng cấp trang thiết bị y tế cho các BV công lập giai đoạn 2011-2015 với tổng kinh phí khoảng 1.426 tỉ đồng, trong đó nguồn thu hút xã hội hóa hơn 620 tỉ đồng. Triển khai các dự án xây dựng BV tư nhân tại các cụm y tế chuyên sâu theo quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống y tế trên địa bàn thành phố đến năm 2020, tầm nhìn đến 2050

Song Anh